Paqja andaluziane dhe dekreti famëkeq i 31 marsit të vitit 1492 i Izabelës së Kastiljes

1.

 Paqja andaluziane dhe dëbimi i myslimanëve dhe hebrenjve nga Spanja

Ndodhinë kur sunduesi i fundit vizigot, mbreti Roderik me ushtrinë e tij thyhet rëndë nga Tarik ibn Zijadi në ballafaqim ushtarak, e njohur si Beteja në lu­min Guadeleti, historia do ta konsiderojë si hyrje të islamit përmes portës së madhe në Evropë. Menjëherë pas kësaj beteje, Tariku me pjesën kryesore të ushtrisë vazhdon drejt qytetit Toledo, ndërsa një njësi të fuqishme, të cilën e udh­ë­heq Mugit er-Rumiu, e dërgon në rrethimin e Kordobës. Të dy qytetet u morën me sukses. Kështu edhe fillon epoka e sundimit mysliman në këtë pjesë të Evropës, të quajtur Andalusia, ku besimi, kultura dhe qytetërimi islam do të dominojnë plot 781 vjet.

Al-Andaluzia (ar. ???????‎ /el-endelus/, e njohur edhe si Iberia Maure, shënon shtetin evropian mysliman në tërë te­rri­torin e Gadishullit Iberik, duke përfshirë Spanjën dhe Por­tuga­linë aktuale, si edhe pjesët jugore të Francës, Italisë veriore dhe Zvicrës jugore, i cili ka ekzistuar në madhësi të ndryshueshme prej vitit 711 e deri në vitin 1492. Edhe pse termi al-Andalus si emërtim i shtetit nënkupton një tërësi integrale politike, karakteri i tij sintetik ka të bëjë vetëm me unitetin shpirtëror dhe kulturor të manifestuar nëpër­mjet Islamit si ind koheziv dhe emërtues i përbashkët i një numri më të madh shtetesh dhe shteteve të vogla relativisht apo plotësisht të pavarura në aspektin politik. An­da­luzia përfa­që­son­te qendrën e shkencës dhe artit të tërë Ev­ro­pës, ndërsa vetë qy­te­ti Kordoba në një periudhë të caktuar kohore ishte qendër qytetëruese grandioze e pap­re­k­shme e jetës ekonomike dhe kulturore të Mesdheut dhe të tërë Evropës, si pjesës së saj islame, ashtu edhe kristiane.

Në të vërtetë, universi shoqëror i Andaluzisë në parim ishte mbështetur në the­me­let e multikulturalizmit, prandaj ky parim përbënte një kundërshtim të drejt­për­drejtë me konceptin monokulturor të modelit tipik kristijan, dhe për më tepër, përfaqësonte një risi të plotë për traditën e deriatëhershme evropiane. Se koncepti i tolerancës shoqërore si karakteristikë qy­te­të­ru­ese e Evropës moderne në tërësi është trashëgimi e faktorit Islam, në këtë nuk mund të ketë kurrfarë dyshimi. Sidoqoftë, do të vijë koha kur vendi ku dikur lulëzonte qytetërimi dhe kultura myslimane, do të shndërrohet në një errësirë të fundamentalizmit dhe antisemitizmit krishter spanjoll…

Aty ku dikur ata që i përkisnin religjionit jo krishterë mbyteshin përmes formave dhe mënyrave më të tmerrshme, aty ku vrasja ndaj myslimanëve dhe hebrenjve ishte përditshmëri, aty ku gjakftohtësia terroriste e inkuizitorëve pothuajse shihej në çdo fytyrë të murgjve dhe priftërinjve të krishterë, aty ku kambana shënonte vazhdimin e mynxyrës, aty ku gjithçka do të ndryshojë me një martesë jo të zakonshme, edhe atë jo nga dashuria, por nga urrejtja e përbashkët që patën ndaj myslimanëve dhe hebrenjve, aty do të ndodh kur e mira dhe e tërë ajo tolerancë dhe drejtësi do të kthehet me të keqe.

Do të thotë se, me invadimin e të krishterëve katolikë, paqa andaluziane – si për myslimanët, ashtu edhe për hebrenjtë – do të merr fund. Martesa famëkeqe e Ferdinandit të Aragonës dhe Izabellës së Kastiljes do të shënojë fillimin famëkeq të historisë së dëbimit dhe mbytjes së myslimanëve dhe hebrenjve të Spanjës. Ishte muaji mars i vitit 1492. Pikërisht në ditën e fundit të këtij muaji, Izabela e Kastiljes, bash­kë­­­shortja e Fer­dinandit të Ara­­gonës, nga re­zidenca e saj në Granadë, përmes një edikti do të ur­dhërojë:

“Të gjithë jo krishterët, heb­renj dhe mysli­­ma­në, mesh­kuj dhe fem­ra të cilët jetojnë ose ja­në në kalim në­për mbre­të­rinë dhe ven­din to­­në, do të du­het ta lë­shoj­në vendin de­ri në fund të mu­ajit qer­shor, edhe atë së bashku me bijtë dhe bi­jat e ty­re si dhe me fa­refisin e ty­re. Atyre nuk iu le­jo­het kthimi, sep­se iu ka­no­set vdek­ja”[1].

Edikti i turpit, jo vetëm që paraqiste thyerje të marrëveshjes me myslimanët, por kjo mbretëri gjente mbështetjen edhe te Kisha. Atëherë kur Ferdinandi dhe Izabella lidhën kurorën martesore, filluan të premtojnë dhe propagandojnë një lloj socializmi shtetëror. Ata iu premtonin njerëzve mirëqenie, punë, përmirësim të standardit jetësor, etj. E jo vetëm kaq, por ata u betuan se së shpejti nga territori spanjoll do t’i dëbojnë të gjithë ata jo krishterë të cilët nuk do të pranojnë konvertimin në krishterizëm. Krahas këtyre projekteve famëkeqe, ata formuan edhe skuadrën vrastare të quajtur “Santa Ermandad”. Kjo skuadër terroriste do të vihet në shërbim të inkuizicionit, e më pas, kësaj do t’i bashkëngjiten të gjithë aristokratët e asaj kohe me qëllim që të mos i humbin privilegjet dhe pozitat e larta që i gëzonin. Një vendbanim spanjoll edhe sot quhet Kastriljo de Matahudios, ndërsa “Matajudios” do të thotë “të mbysësh hebrenj”[2].

Megjithatë, në Santa Ermandad vullnetarisht do të inkuadrohen grupe manipulantësh, të korruptuarit, fajdexhinjtë, etj. Të gjithë këta do të bëhen virtyt në shërbim të atdheut. Në librin e tij “Der Chevalier von Geldern”(Fisnikët e parave), Fric Hejmani flet për perfiditetin e hebrenjve dhe familjeve të pasura hebreje që ishin shpeshherë lojal ndaj inkuizitorëve, ashtu siç sot bëhet edhe në disa vende në botë”[3].

Dallimin dramatik në shkallën e tolerancës kulturore dhe fe­tare ndërmjet An­da­lu­zi­së si shtet i parë evropian islam dhe shtetit të krishterë – i cili e zë­ven­dë­soi këtë në të njëjtën ha­pë­sirë – e ilustrojnë faktet se për di­sa vjet në tërë territorin e Spanjës myslimane janë rrënuar të gji­tha xha­mitë dhe sinagogat, bibliotekat dhe hama­met, janë gra­bi­tur pa­suritë e të gjithë jokrishterëve dhe se prej 500.000 mys­li­ma­në­ve dhe 30.000 hebrenjve sa patën mbe­tur në Granadë pas rë­nies së shtetit islam, pushteti i krishterë në afatin më të shkur­tër ka vrarë rreth 100.000, ka dëbuar 200.000, kurse 200.000 të tje­rë të mbetur me dhunë i konvertoi në ka­to­li­ci­zëm…[4]. Në këtë periudhë myslimanët e kryqëzuar do t’a fi­toj­në edhe epitetin përbu­zës moriskos.

Prog­ra­mi i abro­gi­mit total i të gjitha for­ma­ve të tolerancës kulturore dhe fetare fi­llon me Dekretin e lartpërmendur për dëbimin e të gjithë myslimanëve dhe heb­renj­ve, si­kur­se edhe të arabëve dhe berberëve nga Ga­di­shu­­lli Iberik. Si pasojë e këtij Dekreti famëkeq, Kristofor Kolombo do ta urdhërojë ekuipazhin e tij që në liman të gjenden para gjysmës së natës të 2 gush­tit të vitit 1492, gjë që ishte gjest i kundërt me prak­ti­kën e rregullt të marinarëve!?

A është arsyeja për një gjest të këtillë ul­ti­matumi i publikuar i 31 marsit i vitit 1492, përkatësisht ur­­dhri i lëshuar në Grenadë nga Izabela, që fillimi i korrikut të vitit 1492 të mos e gjejë asnjë jo të krish­te­rë në Gadishullin Ibe­rik!? Studiuesit, si Simon Vizentali, do të konstatojnë se ultimatumi për dëbimin e jokrishterëve nga Spanja është shtyrë deri më 31 korrik të vitit 1492, d.t.th. për një muaj, madje Izabella do të vendos që afati përfundimtar të jetë 2 gushti i vitit 1492, ditë kjo e cila përputhej me Ditën e Rrënimit të Dytë të Tempullit në Jerusalem[5]. Meqë Kolombo ishte një hebre me origjinë, gjë të cilën si duket nuk e kishin ditur as Ferdinandi, e as Izabella, e as agjentët e tyre, thuhet se qëllimi i tij kishte qenë shmangia nga e keqja. Pra, me qëllim që kjo datë të mos e zë Kolombon në territorin spanjoll, ai do të vendos që së bashku me 120 anëtarët e tij të ekuipazhit, të largohet për “ekspeditën e tij detare”! Paraprakisht Kolombo në mënyrë perfide i garantoi mbretëreshës Izabela se “do të zbu­lojë toka të reja ku do ta përhap krishterimin”, ndërsa ajo – duke qenë e bindur në këtë pohim të tij – do t’i dhu­rojë edhe stolitë e saja, edhe pse në ekspeditën e tij që për­bëhej nga 120 marinarë dhe tre anije, nuk pati asnjë prift të krish­te­rë! Ç’ironi e thellë!?

Pas dëbimeve të myslimanëve dhe hebrenjve nga Spanja, të njëjtat do të vazh­­dojnë edhe në Sicili (1492), Nevara, Pro­van­­së (1498) dhe në Neapol në vitin 1510. Më 21 dhje­tor të vi­tit 1533 me ur­dh­ër të papës Julius III, në shumë qy­tete të Ita­li­së, si në Ro­më, Venedik etj., u do­­gjën disa mi­­jë­ra libra heb­ra­ike, madje edhe kop­je të shum­­ta të Tal­mu­dit. Në këtë fushatë kundër hebrenjve ishte inkuadruar edhe Mar­tin Luteri (1483-1546), udhë­he­që­si i Re­for­ma­ci­o­nit në Gjer­mani dhe the­me­­lues i pro­tes­t­an­­tizmit, ndërsa më vonë kun­dër heb­ren­j­ve u ra­dhitën edhe Deni Dide­ro (1713-1784) dhe Fransoa Mari Arue Vol­ter (1694-1778), etj., kështu që në shu­­më qytete ev­ropiane elementi hebre do të shu­­het tërësisht.

Aq e ashpër do të jetë fushata kundër myslimanëve dhe hebrenjve të Spanjës, sa që nuk do të mbetet pothuajse asnjë gjurmë jokrishtere nëpër shumë vendbanime, si hebreje ashtu edhe në ato myslimane,  përfshirë këtu edhe varrezat e tyre. Kronistët mesjetar shënuan se papa Urbani VIII (1623-1644) do ta përkrah shka­të­rri­min e varrezave hebreje në Spanjë[6].

Hebrenjtë e dëbuar nga Spanja, strehim do të gjejnë vetëm nën hijen e administrimit osman. Thuhet se krahu i heb­renj­ve ashkenaz do të përqendrohet në mbretërinë e re të Po­lo­­ni­­së, ndërsa krahu i judaizmit sefard do të ven­do­set në Pe­ran­do­ri­në Osmane, që do të fi­llo­jë të do­minojë me Mesdheun Oriental dhe me Ball­ka­nin[7]. Barrën e iluminizmit hebrej dhe të lëvizjes iluministe heb­re­je (haskala) e bartën ashkenazët, ndërsa se­far­dët e Ball­kanit veçanërisht nuk e patën atë privilegj[8].

2.

Multikulturalizmi osman dhe toleranca ndaj hebrenjve

Atëherë kur në Evropë perse­ku­to­he­shin bash­­kësitë e ndrysh­me hebraike, ad­mi­nis­tra­ta Osmane do të jetë ajo e cila do t’ua zgja­të do­rën dhe do t’iu of­ro­jë stre­him të sigurt. Si­gu­ria dhe toleranca që u shpreh në pe­riudhën e Perandorisë Os­ma­­ne ndaj krish­te­rë­­ve dhe hebrenjve nuk ish­te as­pak më e dobët se ajo që u ishte of­ru­ar më parë atyre në Anda­lu­­zi[9].

Është e qar­të dhe e vërtetë e hesh­tur se heb­renjtë u njo­hën dhe u pranuan si nje­rëz të ba­rabartë vetëm nga mys­limanët. Hebrenjtë jetuan të qetë dhe plotësisht të integruar në Spa­një ku myslimanët administruan pothuajse tetë shekuj me radhë.

Me migrimin e hebrenjve në Shte­tin Osman do të the­me­lo­hen bashkësi të më­dha hebraike, si në Stam­boll, Selanik, Iz­mir dhe Ed­re­ne, mirëpo gjith­ashtu edhe në Ball­kan dhe në qy­te­tet e Ana­­­­dollit. Në fakt, qeveria os­ma­ne që nga viti 1326 ua ki­shte lejuar heb­renj­ve të ndër­to­nin sinagoga dhe shko­lla, të ki­shin li­ri të plotë udhëtimi, zgjedhje të pro­fe­sionit dhe të vend­­banimit, mad­­je të the­­me­lo­nin edhe in­stitu­ci­o­net e tyre, siç ish­te edhe i ash­tu­qu­aj­tu­ri Rabinat Suprem i Perandorisë Os­mane i the­me­lu­ar në vitin 1453[10]. Sulltan Bejazidi II (1491-1512) do të shprehet se ësh­të i gat­shëm t’i pranojë hebrenjtë e dëbuar dhe atyre t’iu of­ro­jë jetë të re­hatshme dhe paqe në Shtetin Osman[11]. Madje ai me sin­qe­ri­tet të plotë u orvat t’i tërheq hebrenjtë e dëbuar në te­­rri­to­rin osman dhe “në fakt tregoi mëshirën ndaj tyre, shkroi let­ra dhe dër­go porosi që të dihet në tërë hapësirat e Pe­ran­do­ri­së se as­kush nga vezirët dhe drejtuesit tjerë të provincave nuk mund t’i re­fuzojë hebrenjtë apo t’i dëbojë ata. Përkundrazi, ata du­het të pri­ten me zemërgjerësi”[12].

Gjatë procesit të migrimeve hebrenjtë do të ven­do­sen në di­sa qendra më të rëndësishme treg­tare të Ball­ka­nit[13], si dhe të Azi­së së Vo­gël. Me kë­të rast, në sis­temin e miletit në ku­a­dër të Pe­ran­do­ri­së Os­mane do të për­fshi­het edhe bashkësia fe­ta­re heb­re­je (jahudi mi­le­ti) në krye të së cilës qëndronte rabini sup­rem. Heb­renjtë në Stam­boll, si dhe në qy­te­tet tjera të Pe­ran­do­ri­së Os­ma­ne ishin bashkësi të or­ga­ni­zu­a­ra dhe secila bashkësi kish­te ra­binin dhe kë­shi­llin e saj me një udhë­heqës që e quanin bashga­ba.

Sipas defterëve osmanë, jo­mys­limanët ishin të ndarë në tre gru­pe kryesore:

  • Hebrenjë (rabani, karaitë dhe samiritë);
  • Të krishterë (katolikët në: latinë, gruzianë, er­me­në, sirianë, heldejë,ma­ronitë, koptë, ndërsa or­to­dok­sët në: gregorianë, grekë, nes­to­ri­anë, mel­kitë) dhe
  • Sabejë.

Hebrenjtë ishin të ndarë në bashkësi rabinate, përkatësisht në ithtarë të judaizmit talmudian dhe në bashkësinë e vogël të ka­­raitëve, një sekt që do të paraqitet në shek. VIII pas largimit nga ju­daizmi talmudian[14].

Andre Mikeli i ci­­li është i njohur me veprat e tij shkencore e studimore, e që ka­në të bëj­në me tolerancën e mys­limanëve në botën islame, vle­rë­son: “Bashkësitë krishtere je­to­nin në një shtet mirë të ad­mi­nis­tru­ar të ci­lin ata nuk e njihnin gja­të periudhës bizantine dhe latine. Ata as­njëherë nuk iu nën­shtru­an dëbimeve sistematike. Për­kun­dra­zi, Shte­ti Osman, për­ka­të­sisht qyteti më i madh, Stambolli, do të bë­het vendstrehim për mi­gruesit hebrenj të cilët iknin nga Spa­nja ku vazhdimisht tor­tu­ro­heshin në vendin e tyre. Njerëzit as­një­he­rë nuk ishin islamizuar me forcë; lëvizjet për islamizim do të pa­ra­­qi­ten si rezultat i pro­ce­se­ve shoqërore” [15].

Në Ballkanin Otoman hebrenjtë gjetën strehim të sigurt dhe atyre iu mun­dë­sua që, përkundër identitetit tje­tër fe­tar, të përparojnë në hierarkinë admi­ni­stra­ti­ve të Pe­ran­do­risë Os­ma­ne[16]. Konstatime të njëjta ekzistojnë edhe në let­rën të cilën hebrenjtë e Provansës (kra­­hi­në në Francën juglindore) që jetonin në Se­lanik, ua ki­shin dërguar bashkë­fe­ta­rë­­ve të tyre të per­se­ku­tu­ar, po ashtu nga Pro­vansa, në vitin 1550, në të cilën thuhej: “Eja­­ni dhe bash­ko­huni me ne në Tur­qi, dhe do të je­to­ni sikur ne, në paqe dhe li­ri[17]. Historia e integrimit të hebrenjve nën ad­mi­­nistrimin osman kul­­min e saj e arriti vetëm gja­të she­kujve XVI dhe XVII[18].

Letra e Edrenesë e vitit 1454, e cila paraqet një dokument të rëndësishëm historik, është një dëshmi e qartë sa i përket lirive dhe të drejtave fetare të hebrenjve dhe të gjithë jomyslimanëve nën qe­ve­ris­jen os­mane. Rabini hebre Is­aak Sar­fati, i lindur në Gjermani, përkatësisht autor i këtij shkrimi, zbulon dimensionet e lirisë nën sundimin otoman, kur shkruan dhe i fton vë­lle­zërit e tij në fe që gjen­den në Ev­­ropë, të shkojnë atje, në tokat osmane dhe kështu të mbro­hen nga per­se­ku­ti­met që realizo­he­shin kun­dër ty­re si heb­renj në Gjer­ma­ni, gje­­gjë­si­sht në Ev­ro­pë, duke thë­në: “Kam dëgjuar për vu­aj­tjet dhe tmerret nga vdek­ja që i ka go­di­­tur vëllezërit tanë heb­renj në Gjermani, për kon­ver­ti­met e dhunshme në krishterizëm dhe për dë­bi­met të ci­­lat janë duke ndodhur për çdo di­të… Unë Isaak Sarfatti, edhe pse rrjedh nga një fa­mil­je franceze, pra­pëseprapë jam i lindur në Gjer­mani, dhe aty kam mësuar para këm­bë­ve të mësuesve të mi të nderuar. Ua bëj me di­je se ven­di i qu­aj­tur Turqi (Perandori Os­ma­­ne) ësh­të një vend ku nuk mungon as­­gjë dhe ku, në­­­se ju dëshironi, të gjithë të tjerët do të dë­shi­roj­­në të sillen mirë me ju. Rruga deri në Tokën e Shenj­të është e ha­pur për­mes Tur­qi­­së. A nuk ësh­­­të atëherë më mirë që të je­toni nën ad­mi­ni­s­­tri­min mysliman, se sa nën atë krish­ter? Këtu çdo nje­ri mund të jetojë në pa­qe, nën hijet e vresh­tave dhe drunjve të fiqve. Kë­­tu le­johet të mba­ni mantelet më të shtre­nj­­ta. Për­kun­dër as­aj, në botën e krishterë assesi nuk gu­xoni që fë­­mi­­jët e juaj t’i vishni me rro­ba të ku­­qe ose me ngjy­rë blu edhe atë sipas shi­jes so­në… Pra, duke i ma­rrë pa­­rasysh kë­to vu­­aj­tje, o Israel, pse ke fje­tur? Ngri­­­hu! Dhe lar­­gohu për çdo herë nga ai vend i mall­ku­ar”[19]!

Gjithashtu, në fillim të shek. XVI edhe një hebre por­tugez, i quajtur Samuel Us­que, me një en­tu­zi­a­zëm të njëj­të përshkruan gjendjen e heb­renj­­ve, du­ke thë­në për Perandorinë Osmane se “është një det shu­më i gje­­rë të ci­lin Zoti e hapi me shkopin e Tij të më­shir­­shëm ash­tu siç e hapi De­tin e Kuq me ras­tin e daljes nga Egjip­ti. Dyert e lirisë këtu janë të hapu­ra për ta re­spek­tuar judaizmin”[20].

Atëherë “kur heb­renjtë e themeluan sinagogën në Hajdarpashë të Stambollit, atë e quaj­tën “Hemedat Israil”Hemedatdo të thotë Hamid, pra fa­lënderues ose ndryshe “Falënderim i Izraelit”. Meqenëse emri i sull­tanit të asaj periudhe ishte Abdulhamid, ata edhe sina­go­gën e emë­ruan me emrin “Falënderimi i Izraelit” në shenjë respekti ndaj Sulltan Abdulhamidit të II-të[21].

Deri në fillim të shekullit XX, përkatësisht de­­ri në vitin 1917, Lin­dja e Afërt ishte e ba­sh­ku­ar në një pushtet, e ai ishte pushteti Os­man me seli në Stamboll. Në bren­di­në e kë­saj perandorie të gje­rë je­to­­­nin etnitete të ndry­sh­me si: dru­zë, shi­itë, të krish­terë, heb­renj, arabë, turq, shqip­­ta­rë, ber­be­­­­­rë, kur­dë, grekë, vlleh dhe shu­­­më et­ni­­tete tje­­­­­­ra. Në të vër­tetë, Pe­ran­doria Osmane deri në një farë shka­lle u për­gjigjet Shteteve të Bash­ku­ara të Ame­­rikës (ashtu siç sot ad­mi­nis­­troj­në SHBA-të me shte­tet që e përbëjnë atë)[22]Pax Otto­ma­na që për­­fundoi me tër­heq­jen e Pe­­ran­dorisë Os­mane nga Lindja e Afërt, akoma nuk ësh­të zë­­vendë­su­­ar, por ato rajone pas lar­­gimit të ad­mi­­nis­tri­mit os­­man kaluan nën ad­­ministrimin e kolo­ni­za­to­­rë­­ve evropianë.

Në vitin 1992 katolikët konservatorë në Spanjë dhe në Amerikën Latine propozuan që Izabela e Kastiljes (e vi­tit 1492) të shpallet shenjtëri, akt përmes së cilit do të injo­ro­he­shin edhe veprimet vrastare dhe gjenocidiale të cilat ajo i kreu ndaj hebrenjve dhe mys­limanëve të Spanjës të fundshekullit të XV-të dhe fillimshekullit të XVI-të. Me­gjith­a­të, ky propozim nuk u pranua.

5 270 Comments

  1. Fantastic goods from you, man. I’ve understand your stuff previous to and you’re just too great.
    I actually like what you have acquired here, really like what you are saying and the
    way in which you say it. You make it entertaining and you still care for to keep it sensible.
    I can not wait to read much more from you. This is actually a great site.

  2. It’s going to be end of mine day, however before finish I am reading this wonderful post
    to improve my knowledge.

  3. Холодный, отстранённый, безэмоциональный – внимание и похвалу от такого отца нужно заслужить, но вот какими путями это нужно сделать – неизвестно даже ему. Дочь может выигрывать школьные олимпиады, идти на золотую медаль и даже готовить ему вкуснейшие завтраки – родитель будет воспринимать это как должное, обращая внимание лишь на недостатки. https://addons.wpforo.com/community/profile/gwenhundley088/ Анал, Отсос, Брюнетки, Молоденькая шлюшка проходит кастинг методом отсоса толстого члена лысого продюсера Hoвocти пopнo чaтa “CAMSIS.RU”: У мексиканочки большой ротик для отсоса большого члена

  4. I’m extremely impressed with your writing skills as well as with the layout on your blog. Is this a paid theme or did you modify it yourself? Anyway keep up the excellent quality writing, it’s rare to see a great blog like this one these days.|

  5. порно , free xxx videos Категория: Молодые Нежная черно-белая эротика (57 фото). Ты попал куда надо, только у нас высококачественный юмор, прикольные фотографии, эротика и XXX фото!. Когда я познакомился с Ингрид, то сразу же понял, что мы слеплены из одного теста Шикарная блондинка показывает писю азиатскому другу Красивая подруга в черных чулках захотела нежного секса с парнем Хрупкая девушка Adel Morel любит помечтать. Она снимает с себя кружевное белье и погружается в горячие сексуальные фантазии, нежно поглаживая худое тело Бесплатное порно также здесь: Страстная азиаточка в красивом эротичном костюмчике приспускает штаны с парня, чтобы достать его отвердевший член своими губками и нежно поработать над ним ротиком. Ей ведь предстоит принять, этот длинный инструмент во все свои дырки Чувственная особа Alise Moreno нуждается в ласке. К её сожалению, рядом никого не оказывается и девушка сама решает эту проблему, нежно поглаживая свое безупречное тело и играя с сосками пальцами https://ioschat.com/index.php?action=profile;area=forumprofile;u=115482 ruseks.tv – сайт для взрослых, на котором можно смотреть порно видео бесплатно Порнуха с пьяными девушками зацени Строго 18+!!! Все фотогалереи и видео ролики на этом ресурсе являются игрой порно актрис. Эти модели, вне зависимости от того на сколько молодо они смотрятся, имеют возраст более 18 лет. Просматривайте сочное порно бесплатно. Портал подходит для загрузки со смартфона. Порнуха с пьяными девушками зацени ruseks.tv – сайт для взрослых, на котором можно смотреть порно видео бесплатно Строго 18+!!! Все фотогалереи и видео ролики на этом ресурсе являются игрой порно актрис. Эти модели, вне зависимости от того на сколько молодо они смотрятся, имеют возраст более 18 лет. Просматривайте сочное порно бесплатно. Портал подходит для загрузки со смартфона. ruseks.tv – сайт для взрослых, на котором можно смотреть порно видео бесплатно Порнуха с пьяными девушками зацени Жесткий анал порно видео смотреть на Analnoe-porno.net

  6. I’m still learning from you, but I’m making my way to the top as well. I certainly enjoy reading all that is posted on your website.Keep the tips coming. I loved it!

  7. Though Bitcoins gambling is certainly leading the charge as far as crypto poker games go, there could be a new challenger entering the ring. An upcoming cryptocurrency known as CHP (or “chips”) can be played immediately in-game, and transforms your usual BTC funds into tokens to be wagered. While far from being the norm yet, the opportunities for betting through blockchain seem limitless. Sometimes, even a bonus code can be attached. A recent trend in the online gambling industry has been the adoption of blockchain technology. Bitcoin paved the way for this change as the first blockchain-based currency adopted by casinos in May 2012. This was shortly followed by other popular digital currencies, including XRP Ripple and Ethereum. We’ve recently seen the emergence of new cryptocurrencies, specifically for the online gaming industry, such as CasinoCoin. http://johnnyixlz986431.blogdal.com/10522339/bitcoin-crash-gambling-dice Some of the popular websites that cater to the US players are the ones who led the crypto revolution. Players can always gamble and bet on the specialized Ethereum poker sites, deposit funds using ETH, but these deposits are converted into the main currencies of the bank account since poker rooms do not have all the needed resources to provide online poker games played in different cryptocurrencies. Bitcoin poker works just like conventional poker games, but with the added benefits that blockchain technology provides. These include: Now, if you have the poker in your head that you know from TV. He will certainly not recognize it again. Because Trey Poker works differently than Holdem or Five-Card-Draw from the Western movies. Trey Poker is a relatively simple table game that anyone can play immediately. This means that even beginners don’t have to learn the rules here, but can sit down directly at the casino Euro table and start playing.

  8. Have you ever thought about publishing an ebook or guest authoring on other blogs? I have a blog based upon on the same subjects you discuss and would really like to have you share some stories/information. I know my subscribers would value your work. If you’re even remotely interested, feel free to shoot me an e mail.|

  9. Greetings! This is my first visit to your blog! We are a group of volunteers and starting a new project in a community in the same niche. Your blog provided us valuable information to work on. You have done a extraordinary job!|

  10. Hi, i think that i saw you visited my web site thus i came to “return the favor”.I’m attempting to find things to enhance my website!I suppose its ok to use some of your ideas!!|

  11. Magnificent site. Lots of helpful information here. I’m sending it to several friends ans also sharing in delicious. And of course, thank you in your sweat!|

  12. Hi! Would you mind if I share your blog with my zynga group? There’s a lot of people that I think would really enjoy your content. Please let me know. Cheers|

  13. I must thank you for the efforts you have put in writing this blog. I am hoping to see the same high-grade content from you in the future as well. In fact, your creative writing abilities has inspired me to get my very own website now ;)|

  14. hi!,I like your writing so so much! percentage we be in contact more about your post on AOL? I need an expert in this space to solve my problem. Maybe that’s you! Having a look ahead to look you. |

  15. I just like the helpful info you supply in your articles. I’ll bookmark your weblog and test once more here regularly. I am quite sure I will be informed plenty of new stuff proper here! Good luck for the following!|

  16. It is perfect time to make some plans for the future and it’s time to be happy. I have read this post and if I could I wish to suggest you some interesting things or tips. Maybe you can write next articles referring to this article. I want to read even more things about it!|

  17. Currently it looks like WordPress is the best blogging platform available right now. (from what I’ve read) Is that what you are using on your blog?|

  18. Placing an orderliness online was compendious and simple. Version information was communicative and the ordering/payment outfit honourable forward. Received confirmation of neatness the time that and shipment was tracked every stir up of the way. From placing the leaning to childbirth took 4 days at the busiest pass‚ of the year. Very satisfied with online pharmacy provigil + Peel utility

  19. I’m now not positive where you are getting your information, however great topic. I needs to spend some time finding out more or figuring out more.

  20. Do you mind if I quote a couple of your articles as long as I provide credit and sources back to your blog? My blog site is in the very same niche as yours and my visitors would really benefit from some of the information you provide here. Please let me know if this ok with you. Thanks a lot!|

  21. The argument between azithromycin and other pharmacies is night and day. Beside developing fashionable systems, suggesting prepare improvements, working right away with physicians and advocating for residents, Waltz greatly contributes to our excellent denizen care. Every serving is of the highest blue blood from form preciseness to seamless billing, reactive buyer use and steadfast, proficient delivery. And their pharmaceutical chemist consultants are especial, making them a straightforwardly colleague of our organization.

  22. GP actually had confirmed repetition prescription issued 5 days old to my drop in on and EMIS webpage patient access page confirmed this. Druggist at z pack, Vend Thoroughfare, Hoylake, refused to balm unvaried even though resolute had hotfoot it for all to see of tablets object of incontinence – it was against his protocols! Had to contact difficulty apothecary on NHS 111 who referred me to a Lloyds rather later that, day who could not have planned been more helpful. What a enervate of NHS resources and patient time.

  23. Hello there, I discovered your site by means of Google at the same time as searching for a comparable matter, your web site came up, it appears good. I have bookmarked it in my google bookmarks.

  24. Its like you read my mind! You appear to know a lot about this, like you wrote the book in it or something. I think that you could do with a few pics to drive the message home a little bit, but instead of that, this is great blog. An excellent read. I will certainly be back.|

  25. Coren-Mitchell oli toiminut seitsemän vuotta kansainvälisen pokeriyrityksen julkkispelaajana, mutta irtisanoutuminen tapahtui salamannopeasti. Nainen jätti eropaperit seuraavana päivänä, kun kasinouudistus tuli ilmi. – Usein apua haetaan siinä vaiheessa, kun rahat ovat totaalisesti loppu. Tilanne on silloin taloudellisesti pahasti kriisiytynyt ja velat ovat todella suuria, Silvennoinen kertoo. Huom! Mikäli olet tehnyt käyttäjätilin vanhalla sivustolla, joudut palauttamaan salasanasi. Pöyrystä Veikkauksen monopolista pitäisi joko luopua ja siirtyä vapaaseen lisenssijärjestelmään tai sitten Veikkauksen monopolia tulisi vahvistaa. moi,voisin sanoa että kaikista huonoin pokeri sivusto on williamhill.rahan nosto on melko mahdodonta.minulle jai sinne 280 euro ja ei ole viela saannut. https://edwinixma097531.blog5.net/47529019/kasino-puhelinlasku Kuvaus: Korttipakka, jossa korttien kuvat jäljittelevät 80-luvun pokeriautomaatin pikseligrafiikkaa. Oikeat RAY-Pokerin kortit Videopokerin uudesta tulemisesta voi nauttia sekä rahapelinä että ilmaisena selainhuvitteluna. Peli löytyy myös digitaalisena versio RAY:n uusista peliautomaateista. Desert Treasuren mobiiliversio on toiminnoiltaan muuten samanlainen kuin nettipelikin, mutta mobiilipelissä ei ole mahdollisuutta osallistua Dollar Ball Jackpotiin. RAY Mobiilikasinolla pelattavissa oleva kolikkopeli sisältää kuitenkin bonuspelin ja ilmaispelejä. Tietoa Nokia Arenan tapahtumista löydät täältä. Niin ja lisäys vielä, että juuri tästä rahanpesusta tuo full tilt poker suljettiin, joten aika varman päälle varmaan pelaavat muut pokerisivustot tällä hetkellä ainakin.

  26. Hi, I do believe this is a great website. I stumbledupon it 😉 I am going to come back once again since i have book-marked it. Money and freedom is the best way to change, may you be rich and continue to help other people.|

  27. Pingback: buy ivermectin nz
  28. I had the most skilful, knowledgable, and well-disposed, scold from my hydroxychloroquine for sale over the counter apothecary with a genuinely worried manner. Acceptable advice, reassurance and direction. I was indeed amazed to be called (as they had promised) but constant yet I was unwell I was pink presentiment more self-possessed as to how things would progress. A warm idea too. It was a lovely I experience during worrying salubriousness issues.
    Reliable facts. Kudos.

  29. Pingback: I paemër
  30. Pingback: I paemër
  31. Pingback: I paemër
  32. I hold euphemistic pre-owned ivermectin pills for humans due to the fact that a thousand of years conditions and from at all times had a impressive amenities . My lenses eternally arrive on experience, it’s a hassel free advance to come your lenses delivered straight to your door.
    Incredible lots of wonderful facts.

  33. Pingback: ivermectin buy
  34. Pingback: ignition casino us
  35. Pingback: ivermectin generic
  36. 投稿日:2012.11.30 カテゴリ:ブラックジャック攻略日記 オンラインカジノについて詳しく紹介していきまっせ!出来る限りスマホ用にて画像など使い分かりやすく説明してます。 オンラインカジノ入門 そちらもぜひ興味のある方はご覧下さい。 オンラインカジノ初心者がオンラインカジノで稼ぐための情報を収集 各オンラインカジノサイトのマニュアル一式、入出金に便利な口座の新規開設マニュアルなど12点一括でダウンロード出来ます。 Powered by FC2ブログ ベラジョンカジノについて説明しています。ベラジョンカジノってってどんなサイト?って方はまずこちらをご覧ください 俺のベラジョンカジノはベラジョンカジノの案内、ゲームの紹介、攻略レビュー、ニュースを提供する事に力を入れており楽しめる事が目的です。当サイトの情報を使って発生した金銭やその他の問題に関して責任は負いません。現金プレイは損失リスクがあることを認識してください。あなたの国の法律を遵守しベラジョンの規約を守って遊んでください。依存症のある方はプレイを避けましょう。 https://list-wiki.win/index.php/ドラクエ10カジノ_必勝 © 2021 闇カジノ裏カジノニュース【インカジ・オンカジ】 All rights reserved. そんな中でも「インカジ」や「ネカジ」と言うと、裏カジノや闇カジノといったアングラで警察の摘発や取り締まりのリスクがある賭博場といったイメージがつきまとっています。 闇カジノ、大使ぐるみか 「報酬渡した」「店に出入り」  近年、闇カジノという言葉が世間を騒がせる機会が多くなった。一つの理由はオリンピック開催を睨み、警視庁による街の浄化作戦が行われ闇カジノ摘発が相次いだからだろう。  近年、闇カジノという言葉が世間を騒がせる機会が多くなった。一つの理由はオリンピック開催を睨み、警視庁による街の浄化作戦が行われ闇カジノ摘発が相次いだからだろう。

  37. I think this is among the most significant info for me. And i am glad reading your article. But want to remark on few general things, The website style is perfect, the articles is really nice : D. Good job, cheers|

  38. Pingback: cialis price
  39. Pingback: tadalafil otc
  40. Pingback: quest
  41. Pingback: ivermectin 24 mg
  42. I entirely propose ivermectin for sale stromectol, we had been struggling with buying a home to save 2 years and no thing how good my takings was, my trust was bad expected to bad decisions I made when I was younger. We are to the nth degree happy to report we got our basic mod territory and also a new channel… I demand to because of XAP and his team after plateful my peace and me fix our honour, boosting our tally and even recommending us to the loan officer looking for our strain, yea I got a gargantuan great amount with a extraordinarily coarse capture rate… I last will and testament at to divulge everybody under the sun upon XAP as I am super satisfied with harry’s service.
    Regards. A lot of advice.

  43. Pingback: cialis
  44. Pingback: cheap stromectol
  45. I am not sure where you are getting your info, but good topic.
    I needs to spend some time learning more or understanding more.
    Thanks for fantastic information I was looking for this info for my mission.

  46. Pingback: cialis pills
  47. Simply want to say your article is as astonishing. The clarity in your post is simply cool and i could assume you’re an expert on this subject. Well with your permission let me to grab your RSS feed to keep updated with forthcoming post. Thanks a million and please carry on the enjoyable work.|

  48. It’s the best time to make a few plans for the long run and it’s time to be happy. I’ve read this submit and if I may just I want to recommend you few interesting issues or suggestions. Maybe you can write subsequent articles relating to this article. I wish to learn more issues approximately it!|

  49. Collecting remedy as a remedy for inhaler. “Yes, due got it (Thursday)! Purposefulness be cheerful on Monday, or if life-or-death Saturday”. Why? Be enduring you not got one? If not I will-power go somewhere else. “Wait, I’ll check.” Yes it when one pleases be happy in 5 minutes ! Basically jubilant to fob customers postponed if they can’t be bothered to do their appointment at kamagra online uk. Whoa plenty of terrific advice.

  50. Pingback: buy generic cialis
  51. Pretty element of content. I simply stumbled upon your blog and in accession capital to assert that I get actually loved account your weblog posts. Anyway I will be subscribing in your augment and even I success you get right of entry to constantly rapidly.|

  52. I read this post completely concerning the difference of most up-to-date and preceding technologies,
    it’s remarkable article.
    пришел промокод от 1xbet (Galen)

  53. obviously like your web-site however you have to check the spelling on quite a few of your posts. A number of them are rife with spelling problems and I to find it very bothersome to inform the truth on the other hand I’ll surely come again again.|

  54. Pingback: viagra for men
  55. Excellent. I be conscious of welcomed and capture to act as agent for c demand to the right himself when needed. I last will and testament definitely repeat back to go to myself if I neediness a stromectolhome.com. This leisure I went looking for my dog. Wonderful knowledge. With thanks.

  56. Pingback: order ivermectin
  57. Pingback: casino usa
  58. Pretty section of content. I just stumbled upon your weblog and in accession capital to assert that I get in fact enjoyed account your blog posts. Anyway I’ll be subscribing to your feeds and even I achievement you access consistently fast.|

  59. Howdy! This blog post couldn’t be written much better! Looking through this article reminds me of my previous roommate! He continually kept talking about this. I most certainly will send this post to him. Pretty sure he’s going to have a great read. Many thanks for sharing!|

  60. Вечер с Владимиром Соловьевым Вечер с Владимиром Соловьевым Вечер с Владимиром Соловьевым

    96317693992369397685656351689172554 84127251493424940734046459607098596 28853692973043942836454811805524396
    1749642 927737 9637394 2550694 2691935 7699815 8796089 9766309 647141 619253 8004711 3368505 8859826 4778198 4561970
    6465414 3479411 1378908 4299601 4878247 4390428 1296740 6314898 5164012 7240940 4564028 7242084 353582 3986527 2476169

  61. I really like what you guys are usually up too. This sort of clever work and coverage! Keep up the great works guys I’ve included you guys to my own blogroll.|

  62. Pingback: ivermectin otc
  63. Having read this I believed it was extremely informative. I appreciate you spending some time and energy to put this article together. I once again find myself personally spending way too much time both reading and commenting. But so what, it was still worthwhile!|

  64. Generally I do not read post on blogs, however I would like to say that this write-up very compelled me to take a look at and do so! Your writing taste has been amazed me. Thank you, quite nice article.|

  65. Pingback: ivermectin 6mg
  66. Pingback: ivermectin 20 mg
  67. I be suffering with no boner with the tires, they make an splendid replacement repayment for my common winter tires….the delivery service is WHOLLY BAD!!!…I paid, PAID!!! FOR DELIVERY ‘TO DRAM INSANE THE TIRES AROUND BACK’, which was indicated beneath directions. Then they can point the finger at the courier (Loomis), who ended up HANDING IT SUBSTANDARD to another courier (Canpar), whereby I had to run and PICK UP the tires because they didn’t follow the instructions formerly larboard on the website. viagra for women is up till on the hook instead of dealing with these couriers

  68. Thank you for sharing your thoughts. I truly appreciate your efforts and I am waiting for your further post thank you once again.|

  69. Pingback: buy ivermectin 3mg
  70. РќРѕРІРёР№ додаток Hi I’m John, I’ve been playing poker online in Canada for over 18 years. PlayPokerOnline.ca is my guide to share my experience with you that will (hopefully) keep you from making some of the mistakes that I made. I aim for you to benefit form my poker rankings, strategies, real money poker site reviews and exclusive Canadian poker deals. You need to know that this website does contain affiate links although I try to be unbiased. Absolutely, 888 poker is legal to play in Canada for real money and has been since 2002. There are no Canadian laws that outlaw online gambling including online poker. You can play legally in all 10 provinces and the 3 territories. Turn your €88 into HUGE winnings by hitting one of our Jackpots, with just a single spin! What are you waiting for? Sign up, claim your reward and start playing for FREE!! https://onlinemindcare.com/community/profile/bradlykul718728/ Players that create an account with Crypto Thrills Mobile will receive a 100% welcome bonus. This welcome offer is secretly a match deposit promotion, which means whatever you deposit is matched by the casino. This promotion is capped off at 1,000 mBTC, accessing this promo today by creating an account and entering the “Thrills” promo code. In the past, mobile gambling options were quite inferior to their online counterparts, and were played only as a last resort. Now, however, times have most certainly changed. Microgaming, the power behind all the games on both of our platforms, creates mobile titles that are specially created or adapted for the capabilities of handheld units. Thrills is one of our only recommended casinos which doesn’t offer a loyalty rewards program for regular players. Instead, the Bonus-O-Meter acts as an ongoing way for players to scoop up free spins and casino credits. The downside is this only benefits pokies players, so if table games like blackjack and roulette are more your thing and you’re wanting to earn loyalty points for your real money play, you might want to look elsewhere.

  71. Pingback: laxis pills
  72. Восстановление и омолаживание кожи. Крем Молодильный спас – омолаживающий комплекс по рецептам старейшин с вековыми традициями. Уменьшает темные круги и пигментные пятна.

  73. It’s genuinely very difficult in this full of activity life to listen news on TV, so I only use world wide web for that purpose, and get the hottest news.|

  74. Восстановление и омолаживание кожи. Крем Молодильный спас – омолаживающий комплекс по рецептам старейшин с вековыми традициями. Уменьшает темные круги и пигментные пятна.

  75. Pingback: stromectol ebay
  76. wonderful submit, very informative. I ponder why the other experts of this sector don’t realize this. You must continue your writing. I’m sure, you’ve a huge readers’ base already!|

  77. Hmm is anyone else experiencing problems with the pictures on this blog loading? I’m trying to determine if its a problem on my end or if it’s the blog. Any feed-back would be greatly appreciated.|

  78. The age we organize Buyer it was -42. Which now we about was a favour producer the blood froze instantly, and clotted up the wound. I keep ivermectina in our grill shack. It’s atop boreal in there (where the not work pressure set-up is), but on some days nigh the age I got to Seller it was already starting to incrassate…which is understandable at -35. Uniform so I assign it on about twice a week on customarily…every once in a while 3 days in a row ..then not at all for 5 days. The application was all weather dependant. Our horses (9) are on a acreage 6 miles from us, my Husband goes missing there every daytime, and myself (stale suffer wimp) gets outlying there when I can, which is why Purchaser did not get Fiske’s diurnal! Amazing a lot of helpful advice.

  79. Very good blog! Do you have any recommendations for aspiring writers? I’m hoping to start my own blog soon but I’m a little lost on everything. Would you advise starting with a free platform like WordPress or go for a paid option? There are so many choices out there that I’m completely overwhelmed .. Any suggestions? Thanks!|

  80. Pingback: ivermectin oral
  81. GET TO KNOW RYAN HOMES A TEAM WORKING FOR YOU We appreciate your interest. We will be in touch soon to confirm your Appointment Date and Time. If you have any questions or are scheduling your appointment for Today, please call us at Or text me link GET TO KNOW RYAN HOMES Need Help with Homesnap Showings? “It was a good experience”- Blake G. Dallas, TX GET TO KNOW RYAN HOMES A TEAM WORKING FOR YOU Need Help with Homesnap Showings? You stopped by just in time to see these new homes for sale. “They were very attentive, I had a great experience with KB.”- Jaun M. San Antonio, TX GET TO KNOW RYAN HOMES We appreciate your interest. We will be in touch soon to confirm your Appointment Date and Time. If you have any questions or are scheduling your appointment for Today, please call us at GET TO KNOW RYAN HOMES http://mundododesenho.com.br/forum-ODDL2/profile/randolphtownsen/ Create and manage your ads and listings, access Lead Activity Results and your TREB Mobile Agent account. You are using an outdated browser. Please upgrade your browser to improve your experience. Private drive and unfenced rear yard — FIRST & LAST MONTH’S RENT & RENTAL & EMPLOYMENT REFERENCES REQUIRED Click here for available properties to RENT. Updated on 1/5/2022 Log In\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t\tDon’t have an account?\n\t\t\t\tSign up\n\t\t\t Good News! This rental is accepting applications through Apartments.com. Act now and your $ purchase will include 9 additional FREE application submissions to participating properties. 4030 Pulaski St, East Chicago, IN 46312 Parking for one car included — Close to shopping ! PLEASE CALL OR EMAIL US – Tel: 313-534-4300 Fax: 313-534-4301

  82. With havin so much written content do you ever run into any issues of plagorism or copyright violation? My blog has a lot of unique content I’ve either authored myself or outsourced but it appears a lot of it is popping it up all over the internet without my permission. Do you know any solutions to help reduce content from being ripped off? I’d certainly appreciate it.|

  83. Every weekend i used to visit this web page, because i want enjoyment, for the reason that this this website conations truly good funny material too.|

  84. Hi there! I could have sworn I’ve visited your blog before but after looking at a few of the articles I realized it’s new to me. Anyways, I’m definitely happy I discovered it and I’ll be bookmarking it and checking back often!|

  85. Great write-up, I am normal visitor of one’s web site, maintain up the nice operate, and It’s going to be a regular visitor for a lengthy time.

  86. Our exclusive 1Xbet Promo Code gives you a VIP sports bonus that is a 100% match on your first deposit worth up to €/$130 (or your country’s currency equivalent). We’ll reveal how to claim it using our 1XBET sign up code in the next section. For casino lovers, you should check out our other exclusive 1XBET bonus: up to €1950 in bet credits, as well as 150 free spins to use on selected slot games. Remember that 1XBET doesn’t accept players from restricted territories and our coupon code can be used for every section.

  87. Our exclusive 1Xbet Promo Code gives you a VIP sports bonus that is a 100% match on your first deposit worth up to €/$130 (or your country’s currency equivalent). We’ll reveal how to claim it using our 1XBET sign up code in the next section. For casino lovers, you should check out our other exclusive 1XBET bonus: up to €1950 in bet credits, as well as 150 free spins